به بهانه 29 اسفند،سالروز ملی شدن صنعت نفت

پیرمرد سرش را بر روی دستانش گذاشته بود قاضی حرف می زد و او در افکار خود فرو رفته  بود. راستی گناهش چه بود و یک جمله گفت: گناه من ملی کردن صنعت نفت ایران!

 پنجاه و شش سال از بیست و نه اسفند ۱۳۲۹می گذرد. روزی که ملت ایران از تمام قشرهای مختلف به رهبری قهرمان ملی خود مصدق تاریخی نو رقم زدند و نفت این شیره زمین و وارث نیاکانمان ملی شد. پیر استعمار هیچ وقت فکر نمی کرد بزرگترین منبع تامین مالی خود که با استعمار مردم این سرزمین به دست می آمد، از دست بدهد. حرکت ۲۹ اسفند خلاصه به ملی شدن صنعت نفت نمی شد بلکه نفرت درونی مردمانی بود نسبت به دشمن دیرینه خود یعنی انگلستان و جزء محدود دوره های بود که قشرهای مختلف ایران دست در دست هم و در سایه همدلی و اتحاد ملی به رهبری مردی وطن پرست به نام مصدق نه تنها نفت را بلکه غرور ایرانی را ملی کردند. سال ۱۳۲۸ احزاب مختلف در غالب یک جبهه به نام جبهه ملی و به رهبری مصدق اعلام موجودیت نمود. وجوه مشترک تمام این احزاب مخالفت با عملکرد دولت وقت و مبارزه علیه سیاستهای انگلستان در ایران بود که از مهمترین این احزاب می توان به مجمع مسلمانان مجاهد وابسته به آیت الله کاشانی، جمعیت فدائیان اسلام به رهبری نواب صفوی، حزب ملت ایران به رهبری داریوش فروهر و سازمان نگهبانان آزادی به رهبری دکتر مظفر بقایی اشاره کرد.

 این جبهه توانست در فروردین سال ۱۳۲۹ از بین دوازده کرسی نمایندگی تهران ۸ کرسی را در مجلس شورای ملی به خود اختصاص دهد و سرآغازی بود برای فعالیت گسترده تراین جبهه و نخستین حرکت ها جهت ملی شدن صنعت نفت ایران

 در مجلس شورای ملی خرداد ۱۳۲۹ و با سخنرانی دکتر مصدق که در آن پیام آیت الله کاشانی که نفت متعلق به ایران است آغاز شد یکم تیر ماه همان سال کمیسیون ۱۵ نفری جهت بررسی مسئله نفت در مجلس تشکیل و مصدق با ۱۴ رای از ۱۵ رای به عنوان رئیس این کمیسیون انتخاب گردید . کمیسیون کار خود را با کارشکنی دولت رزم آرا آغاز کرد در ۲۶ آذر پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت مطرح گردید و دولت رزم آرا نیز در واکنش به این موضوع اقدام به توقیف روزنامه های باختر امروز و شاهد و بازداشت دکتر فاطمی از هواداران مصدق و یارانش نمود . در مخالفت به این اقدام رزم آرا و برای حمایت از مصدق و ملی شدن صنعت نفت به دعوت آیت الله کاشانی گرد همایی بزرگی در مسجد امام خمینی کنونی با حضور ۳هزار نفر برگزار و همزمان تظاهرات آرامی نیز توسط دانشجویان دانشگاه تهران در میدان بهارستان برگزار گردید .

  رزم آرا در مجلس با ارائه دلیل عدم توانایی فنی وقدرت ضعف ایران ملی شدن صنعت نفت را به صلاح ایران ندانست و آن را خیانت به کشور دانست . توهین رزم آرا اعتراض شدید را به همرا داشت و توسط طرفداران مصدق و کاشانی تظاهرات بزرگی در میدان بهارستان برگزار شد. دامنه اختلافات حتی به کابینه رزم آرا نیز کشیده شد با همه این احوال مردم ایران تصمیم گرفته بودند تا سایه ابرقدرت انگلستان که سالها بر روی ملت ایران سایه افکنده بود بردارند . در بهمن همان سال جمعیت بزرگی به طرفداری مصدق و یارانش در مسجد امام خمینی کنونی گردهم آمدند و خواستار ملی شدن صنعت نفت شدند دیری نپایید که حرکت مردم ایران آوازه ی جهانی پیدا کرد و مسئله نفت ایران به یک بهران جهانی تبدیل شد . انگلستان که بازی را در حال باخت می دید به هر حربه ای دست می زد تا مانع ملی شدن نفت شود . از فشار بر روی دولت رزم آرا برای سرکوب مصدق و یارانش تا حمایت از جراید و روزنامه های مخالف ملی شدن صنعت نفت . اما آنچه مهم بود خواست مردم بود و آن هم ملی شدن صنعت نفت ایران ، به نفع سعادت ایران و به منظور کمک به تامین صلح جهانی پیشنهاد رسمی مصدق و جمعی از نمایندگان به کمیسیون نفت داده شد مجلس از دولت خواست که نظرات خود را در خصوص مسئله نفت اعلام کند ارائه پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت توسط نمایندگان جبهه ملی باعث شد که ایران مرکز ثقل مطبوعات جهان گردد و کمتر زمانی بود که مطلبی از روند اتفاقات مربوط به نفت ایران به چاپ نرسد . دولت انگلیس و آمریکا تلاش می کردند تا مانع به تحقق رسیدن این موضوع شوند . انگلستان پیشنهاد شراکت ۵۰- ۵۰ بین شرکت نفت انگلیس و ایران و همچنین اعطای وام ۵ میلیون لیره را به دولت ایران را داد که با مخالفت مجلس روبرو شد . در گزارشی که رزم آرا به کمیسیون نفت ارائه کرد دوباره تاکید بر عدم توانایی متخصصان ایرانی صنعت نفت داشت . روز ۱۶ اسفند سال ۱۳۲۹ رزم آرا توسط خلیل طهماسبی عضو جمعیت فدائیان اسلام هدف گلوله قرار گرفت و بزرگترین مانع ملی شدن صنعت نفت از سر راه برداشته شد فردای آن روز کمیسیون نفت کار رسیدگی به مسئله نفت را به پایان رساند و به اتفاق آرا پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت ایران را به تصویب رساند . از هر گوشه ایران خبر تجمع های در خصوص حمایت از ملی شدن صنعت نفت به گوش می رسید و سر انجام در ۲۴ اسفند مجلس شورای ملی لایحه ملی شدن صنعت نفت را با اتفاق آراء تصویب نمود و ایران غرق در شادی شد و مصوب برای تصویب نهایی به مجلس سنا داده شد تا در ۲۹ اسفند پایان خوشی باشد برای مبارزه طولانی مردم مبارز ایران که سالها طعم استعمار را کشیده بودند . حالا طعم بزرگترین پیروزی را بچشند . ایران غرق شادی شد . شهرها چراغانی شد و مردم شب را تا صبح بیدار ماند و به شادی و پایکوبی پرداختند . تاریخ نشان داد وقتی ملتی بخواهد و در سایه اتحاد ملی برای هدف خود و منافع ملی کشورش مبارزه کنند پیروز می شوند . انگلستان تلاشهای زیادی کرد و حتی از ایران به دادگاه لاهه نیز شکایت کرد . آمریکا اورل هیرمن نماینده خود را جهت مذاکره به ایران فرستاد ، خریداران نفت از خرید نفت ایران سر باز زدند تا ایران در تنگنا قرار گیرد و مسئله نفت به نفع انگلستان تمام شود اما آنچه آینده ثابت کرد حرکت مردم ایران بود که الگوی شد برای کشور های دیگر و دنیا بعدها شاهد ملی شدن صنعت نفت و دیگر کشورها نیز بود و ۲۹ اسفند عیدی بزرگی بود به همه ملت ایران که همیشه در تقویم ایران می درخشد .