فرصت های سرمایه گذاری در استان خراسان جنوبی و بیرجند

 

معرفي فرصت‌ها

 

قابليت‌هاي عمده، محوري و مؤثر توسعه اقتصادي استان:

محصولات كشاورزي شامل گندم و جو، زرشك، عناب، پنبه، يونجه، سيب زميني، زعفران قابليت هاي عمده كاشت محصولات كشاوررزي منطقه را تشكيل مي دهد. در دشت اسدآباد امكان كشت و توسعه چغندرقند وجود دارد در زمينه زعفران شهرستان قائنات بيشترين سهم  زير كشت و توليد زعفران را به خود اختصاص داده است و ساير نقاط نيز براي كشت آن مساعد است در مورد ساير محصولات زراعي مانند سبزيجات و نباتات علوفه اي استعداد قابل توجهي در منطقه وجود دارد. با توجه به محدوديت منابع آب محصولات درختي بادام، پسته، آلو، زردآلو و عناب در منطقه داراي مزيت بوده و صنايع تبديلي آنها مي تواند ايجاد و توسعه پيدا كند. در زمينه عناب شهرستان بيرجند در سال 83 مقام اول را در سطح كشور دارا بوده است و دامپروري قابليت عمده ديگر استان است و با توجه به اينكه منطقه داراي استعدادهاي دامپروري مي باشد اقداماتي از جمله استفاده بهتر از مراتع، سهم بيشتر منابع كشاورزي در مواد علوفه اي، توليد خوراك دام و طيور سبب رشد توليدات دامپروري خواهد شد. صنايع تبديلي با توجه به توليدات دامي (گوشت، شير، پشم و كرك) مي تواند مورد مطالعات امكان سنجي قرار گيرد. وجود معادن انواع سنگهاي معدني مانند مس، بنتونيت و منيزيت، آزبست و سنگهاي تزئيني ساختماني مانند گرانيت از جمله قابليت هاي محوري مؤثر منطقه مي باشد كه صنايع پايين دستي آنها قابليت مؤثر مي باشد ساير معادن از قبيل بازالت، پرليت، فلدسپات وبوكسيت، قابليت هاي عمده و محوري را تشكيل مي دهند كه براي توسعه و ايجاد واحدهاي فراوري و صنعتي نياز به مطالعات امكان سنجي دارند. مجاورت استان با كشور افغانستان و نزديكي به كشور پاكستان بعنوان يك قابليت عمده در برنامه ريزي ها مورد توجه قرار گرفته و در همين راستا مجوز تأسيس 2 گمرك و مرز رسمي مستقل در ميل 73 و يزدان كه فعالترين بازارچه هاي مرزي استان نيز مي باشند، اخذ شده و به سرعت در حال تكميل و راه اندازي زير ساختها مي باشند.از جمله قابليت هاي محوري و مؤثر در استان وجود مراكز دانشگاهي و بهداشتي است كه مي تواند در تامين نيروي انساني متخصص مورد نياز منطقه كمك مؤثري بنمايد. تبديل دانشگاه صنايع و معادن به دانشگاه صنعتي شرق كشور كه توسط هيئت محترم وزيران نيز تصويب شده و ايجاد و توسعه رشته هاي مرتبط با صنعت و معدن مي تواند تأثير زيادي در گسترش بهره برداري و توسعه صنايع معدني منطقه داشته باشد. وجود روزهاي آفتابي بعنوان امكانات تأمين كننده انرژي خورشيدي مي تواند درايجاد و توسعه صنايع مرتبط با انرژي هاي تجديد پذير مؤثر باشد.

 

اصلي ترين قابليت ها و ظرفيتهاي توسعه استان:

 مهمترين و اصلي ترين قابلتهاي توسعه استان عبارتند از:

 استقرار استان در مسير شمال – جنوب و شرق – غرب كشور و تأثير آن در همه ابعاد توسعه؛

 برخوداري از سرمايه هاي انساني متخصص و ماهر بومي ساكن و غيرساكن بعنوان مكمل فعاليتهاي سرمايه اي و محرك قابليتها؛

 وجود دانشگاهها و مراكز آموزش متعدد و با قدمت آموزشي طولاني بعنوان مراكز توليد علم و فناوري و تربيت نيروي انساني متخصص در راستاي اقتصاد دانايي محور؛

 محيط غني فرهنگي با قدمت زياد به عنوان زمينه مشاركت مردم در توسعه استان؛

 وجود مزيت هاي نسبي برخي توليدات كشاورزي بويژه زرشك و زعفران و ذخاير غني ژنتيكي دامي؛

 برخورداري از ظرفيت هاي تاريخي، مذهبي، فرهنگي و طبيعي در توسعه صنعت گردشگري؛

 پيشينه منطقه در صنايع دستي بويژه فرش در كانونهاي جمعيتي؛

 وجود معادن فلزي، غيرفلزي، سنگهاي تزئيني و ساير كاني‌ها با ارزش صادراتي؛

 امكان بهره گيري غني انرژي هاي تجديد شونده خورشيدي، بادي و...؛

 امكان استفاده از دشتها و حاشيه كوير در پرورش دام نظير شتر و بزكركي و برخي محصولات كشاورزي؛

 وجود مرز طولاني با كشور افغانستان؛

 استفاده از موقعيت ژئواستراتژيكي استان در برقراري امنيت ملي؛

 استقرار استان در مسير بزرگراههاي آسيايي و امكان استفاده از سرمايه گذاري بين المللي در توسعه شبكه حمل و نقل منطقه؛

 استقرار مركز استان در مسير ترابري هوايي منطقه (بين المللي) و امكان توسعه ظرفيت هاي ترابري هوايي؛

 برخورداري از دانش بومي و سنتي در استفاده از منابع آب و خاك استان.

 

مزيتهاي سرمايه گذاري دراستان:

 خراسان جنوبي پتانسيل هاي بسياري را براي توسعه در بخشهاي گوناگون اقتصادي، دارا مي باشد. اكنون با عنايت به توجه ويژه دولت و مسئولين استان جهت پيشرفت و آباداني آن اميد مي رود تا خراسان جنوبي در آينده نزديك به قطب بزرگ معدني، صنعتي و بازرگاني شرق كشور تبديل شود. در يكسال گذشته، حضور رئيس جمهور، معاون اول و بيش از 15 وزير، رؤساي سازمانها و دستگاههاي اجراي كشور باعث تسريع در امور گرديده و امتيازات اعطا شده به استان، اين اطمينان خاطر را به هر سرمايه گذار در گوشه و كنار دنيا مي دهند كه سرمايه گذاري در اين استان، موجه، مقرون به صرفه و با كمترين ريسك همراه مي باشد. در ادامه به زير ساختهاي مهمي كه اخيراً جهت توسعه استان  و رشد سرمايه گذاري ايجاد شده يا در حال ايجاد مي باشد، اشاره مي شود:1ـ با تصويب هيئت وزيران، مجوز تأسيس دو گمرك رسمي در مرز ايران و افغانستان اخذ شده كه در مناطق مرزي «ميل 73» و‌«يزدان»، در فواصل 170 و 240 كيلومتري از مركز استان قرار دارند، صادر شده است. وجود اين دو گمرك مرزي نقش مهمي در تبادل كالا و صادرات محصولات كارخانجات و واحدهاي توليدي مستقر در نقاط مختلف به كشور افغانستان و از آنجا به شرق خاورميانه ايفا خواهند كرد.2ـ قرار گرفتن در مركز ثقل محور ترانزيتي چابهارـ سرخس (خط ارتباطي بندر مهم چابهار در جنوب شرقي ايران و سرخس در همسايگي تعدادي از كشورهاي CIS)، قرار گرفتن شهرهاي مهم استان در اين مسير و امكان خروج كالاهاي وارده از طريق بندر چابهار از خروجيهاي مرزي استان، آن را بصورت يك بندر تجاري خشك (Dry Port) درخواهد آورد و با توجه به اختصاص اعتبارات ويژه از سوي دولت براي توسعه هر چه بيشتر شهرهاي مستقر در اين محور ترانزيتي، به سرعت زير ساختهاي لازم نيز در آن فراهم خواهد شد.3ـ احداث منطقه ويژه اقتصادي در شهرستان بيرجند كه بدليل فراهم كردن شرايط و معافيتهاي خاص براي سرمايه گذاران، ريسك سرمايه گذاري آنها را به حداقل مي رساند.4ـ همسايگي با كشور افغانستان از فرصتهاي طلايي اين استان است.افغانستان كشوري در حال بازسازي و رو به رشد است و بازار مصرف بسياري از محصولات و فرآورده ها را در حال حاضر و آينده به خود اختصاص مي دهد. سرمايه گذاران مي توانند از فراهم بودن بازار مصرف توليدات يا فروش خدمات و دانش فني خود در اين بازار بزرگ و كشورهاي همجوار اطمينان صد درصدي كسب كنندـ فراهم بودن زمين، آب، برق، راههاي ارتباطي زميني، فرودگاه و زيرساختهاي مخابراتي و IT در حال حاضر و در دسترس بودن شبكه گاز طبيعي از سال 2006 ميلادي، توسعه ظرفيت و تعداد پروازهاي فرودگاه بيرجند و اتصال مركز استان به راه آهن سراسري و سهم بافق ـ مشهد كه نقاط صنعتي ايران را به هم متصل مي كند، از امكانات زير بنايي مهمي است كه در آينده نزديك تمامي نيازهاي سرمايه گذاران را برطرف خواهد ساخت.6ـ رسيدگي به امور اداري متقاضيان سرمايه گذاري و صدور مجوزرهاي لازم در كمتر از 72 ساعت ؛ ركوردي است كه در هيچ جاي ايران نخواهيد يافت ! رشد 100 درصدي صدور پروانه تأسيس واحدهاي صنعتي در يكسال گذشته و صدور همين ميزان مجوز فقط در فصل بهار سال 84، مؤيد اين ادعاست.7ـ قوانين و مقررات خاص حمايتي دولت از استان خراسان جنوبي، آن را به امن ترين و موجه ترين نقطه سرمايه گذاري ايران تبديل كرده است. مشروح اين قوانين و مقررات و برخي از معافيتها و مزاياي قانوني آنها در فصل ششم آمده است.8ـ بجز دو گمرك مرزي، استان از 4 بازارچه مرزي فعال به نام هاي «ميل 73»، «ميل 75»،« يزدان » و «دو كوهانه» برخوردار است كه در سال گذشته بيش از 90 ميليون دلار صادرات به كشور افغانستان داشته و در فواصل مناسبي از يكديگر در كنار مرز ايران و افغانستان قرار گرفته اند.9ـ وجود 5 دانشگاه معتبر و مختلف دولتي و غير دولتي با سابقه طولاني و برخورداري از اساتيد و هيئت علمي مجرب در رشته هاي مختلف فني و مهندسي، ‌علوم پايه، ‌علوم انساني، پزشكي و هنر از مزاياي مهم استان در بخش آموزش عالي مي باشد.10 - فراواني نيروي انساني ارزان قيمت (ماهر و دانشگاهي)براي گروه هاي مختلف صنعتي، افق بسيار روشني را براي مديران واحدهاي مختلف صنعتي ومعدني فراهم كرده است.1ـ عاري بودن از پوشش گياهي و كم بودن محدوديتهاي زيست محيطي، راه را براي ايجاد واحدهاي مختلف صنعتي و معدني در استان هموار نموده است12ـ ساختار زمين شناسي منحصر به فرد و وجود پتانسيل هاي كاني هاي مهمي چون طلا، قلع، تنگستن، ‌مس، سرب، روي، آهن و ذخاير غني سنگهاي تزئيني ( نظير گرانيت) موفقيت ممتازي را در توليد، عرضه و صادرات مواد معدني براي استان به ارمغان آورده است13ـ مزاياي مالي سرمايه گذاري در استان خراسان جنوبي عبارتند از:

 الف) تضمين اصل و سود حاصل از سرمايه گذاري هاي خارجي تحت پوشش قانون تشويق و حمايت از سرمايه گذاري (FIPPA) ب) برخورداري از 25% تخفيف در نرخ بهره و ام هاي دريافتي از صندوق ذخيره ارزي نسبت به ساير استانهاي كشور

ج) بخشودگي ماليات بردرآمد به ميزان 100% تا 10 سال براي واحدهاي صنعتي و توليدي

د) بخشودگي هزينه هاي ناشي از تغيير كاربري اراضي به صنعتي توسط جهاد كشاورزي

هـ) فراهم شدن 50% از هزينه هاي مربوط به آماده سازي شهركها صنعتي و نواحي صنعتي روستايي و تأمين هزينه هاي آب، برق و تلفن تا ورودي شهركهاي صنعتي توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور

و) برخورداري از تخفيف در بهره وام هاي دريافتي از بانكهاي داخلي از محل كمك هاي فني و اعتباري دولت و يارانه هاي دولتي

  

اولويت ها وطرح هاي پيشنهادي جهت سرمايه گذاري در استان خراسان جنوبي:

 - اولويت هاي سرمايه گذاري در بخش صنعت:

 1. اولويت هاي سرمايه گذاري منطقه اي

 1-1.  صنايع نساجي و پوشاك

 صنايع پوشاك بعنوان دوخت و دوز انواع البسه

صنايع بافندگي تريكو و كشبافي ترجيحاً صادراتي

چرم و مصنوعات چرمي

ريسندگي و بافندگي و تكميل مصنوعات ابريشم طبيعي با ماشين آلات مدرن

احداث واحدهاي ريسندگي و بافندگي و تكميل سيستم پنبه اي

 

     ۱.۲صنايع غذايي و داروئي

 خوراك دام و طيور و آبزيان

مواد اوليه داروئي و آزمايشگاهي (طبيعي)

نان ماشيني حجيم و نيمه حجيم با ظرفيت حداقل 3 تن در روز با حرارت غير مستقيم

نمك تصفيه با روش شيميائي

فرآوري و بسته بندي ميوه و خشكبار جهت صادرات

طرح توليد ماء الشعير، آب ميوه طبيعي و گازدار

فرآوري محصولات جاليزي از قبيل سير و پياز (بصورت گرانول، پودر اسلايس، خشك و تازه)

غذاي آماده ( Fast Food ) از مرغ، ماهي و گوشت قرمز

استخراج اسانس از گياهان طبيعي

فرآوري محصولات زرشك (كنستانتره، سورتينگ و بسته بندي)

 بسته بندي گياهان داروئي

 سورتينگ و بسته بندي زيره

 سردخانه زير صفر و بالاي صفر

 توليد روغن از دانه هاي روغني

 

3-1.  صنايع كاني غير فلزي

 ايجاد واحدهاي سنگبري مدرن (‌گرانيت و سنگهاي تزئيني ساختماني)

توليد قطعات پيش ساخته ساختماني (جهت مصارف انبوه سازي مسكن)

ايجاد واحدهاي توليد سنگهاي مصنوعي

انواع سراميك هاي صنعتي (‌سراميك هاي نسوز، پشم سراميكي و 000)

توليد كنسانتره از سنگ معدن مس

ريخته گري شمش مس (آند از كنسانتره)

توليد مس كاتدي (از مس آند)

توليد مقاطع جنبي مس (بلت، مفتول و اسلب)

توليد انواع گچ پاكتي، گچ خاكي

كانه آرايي مواد معدني (بازالت،‌گل سفيد، بنتونيت، كائولن و 000)

توليد آجرهاي نسوز،‌ محصولات نسوز و مواد ويژه نسوز

توليد كاشي گرانيتي

 

2. الويت هاي سرمايه گذاري با قابليت اكتسابي:

 1-2.  صنايع شيميايي، سلولزي و پتروشيمي:

 1- صنايع كوچك و پايين دستي پتروشيمي

2ـ انواع كود (پتاسه و فسفاته)

3ـ لوازم ورزش (راكت تنيس، ميز بيليارد،‌ تورهاي ورزشي)

4ـ قطعات لاستيكي خودرو (منوط به اخذ تكنولوژي از سازندگان معتبر)

5ـ توليد خمير كاغذ از ضايعات كشاورزي و بازيافت كاغذ

6ـ توليد پودر لاستيك با مش بالا به روش سرد

7ـ توليد محصولات پليمري، پلاستيكي، و كامپوزيتي

8- توليد لوله هاي فايبرگلاس و كامپوزيتي

 

2-2. صنايع برق و فلزي:

 1ـ صنايع لوازم خانگي با كيفيت بالا و قابل صادرات (‌تحت ليسانس كارخانه هاي معتبر دنيا)

2ـ ايجاد مراكز طراحي مدارات مجتمع

3ـ توليد انواع نرم افزار

4ـ تجهيزات شبكه موبايل

5ـ توليد انواع كارتهاي اعتباري و شناسائي و دستگاههاي كارت خوان

6ـ قطعات سيستم هاي كنترلي (از قبيل تايمرها، سنسورها و غيره)

7ـ ترمينال هاي الكترونيكي

8ـ تجهيزاتي كه به نوعي در بهينه سازي مصرف انرژي تأثير بسزائي دارند.

9ـ تجهيزات ماكرويوو

10ـ دستگاههاي ناوبري ماهواره

11ـ لوازم و تجهيزات اندازه گيري و تست الكترونيكي

12ـ لوازم و قطعات برقي و الكترونيك خودرو

13ـ تجهيزات انتقال داده ها

14ـ تجهيزات پزشكي الكترونيكي

 

3-2. صنايع خودرو و نيرو محركه :

 1ـ قطعات خودرو

2ـ توليد كيت هاي CNG خودرو و ساير تجهيزات و لوازم جانبي مربوطه

 

4-2. صنايع ماشين سازي و ساخت تجهيزات:

 1ـ توليد ادوات هيدروليك و پنوماتيك معدني و راهسازي

2ـ انواع ابزارهاي برقي، دستي (فِرِِز،  دريل و 000)

3ـ انواع قالب هاي پيشرفته صنعتي

4ـ مونتاژ موتورسيكلت (‌با توجه به بازار وسيع افغانستان و پاكستان)

5ـ توليد و مونتاژ ادوات معدني

 

5-2. صنايع ريخته گري و آهنگري:

 1ـ ريخته گري قطعات چدني. فولادي (ريخته گري قطعات صنعتي بااستفاده ازماشين آلات مدرن ريخته گري)

2ـ توليد قطعات به روش متالورژي پودر

 

6-2. صنايع كاني غير فلزي:

 1ـ توليد كاشي و سراميك با ظرفيت بالا (10 ميليون متر مربع به بالا)

2ـ توليد رنگهاي سراميكي

3ـ توليد انواع لعاب هاي سراميكي

4- توليد آجرهاي سبك

5- توليد قطعات پيش ساخته ساختماني

 

7-2. صنايع كاني فلزي:

 1ـ توليد آهن اسفنجي از سنگ معادن سنگ آهن خواف

2ـ توليد لوله هاي فولادي اسپيرال

3ـ توليد ميلگرد، مفتول  و نبشي آهني

 

- اولويتهاي سرمايه گذاري در بخش معدن

 1ـ اكتشاف و بهره برداري از پتانسيلهاي كاني هاي فلزي:

 1ـ طلا   2ـ مس  3ـ سرب  4ـ قلع  5ـ تنگستن   6ـ نقره   7ـ آهن   8ـ آنتيموان

 

2ـ اكتشاف و بهره برداري از پتانسيل هاي كاني هاي غير فلزي

 1ـ منيزيت  2ـ دولوميت  3ـ بوكسيت 4ـ كائولن  5ـ گچ  6ـ مارن  7ـ آهك  8ـ سنگ لاشه   9ـ فلدسپات  10ـ بنتونيت  11ـ گارنت

 

3ـ اكتشاف و بهره برداري سنگهاي تزئيني

 1ـ‌گرانيت (سبز، سفيد)  2ـ مرمريت   3ـ تراورتن (صورتي، قرمز، كرم، شيري)    4ـ بازالت

 

- اولويتهاي سرمايه گذاري در بخش كشاورزي

  1ـ احداث مجتمع هاي توليد گياهان داروئي

2ـ ايجاد باغها و مزارع مكانيزه كشت زرشك و زعفران

3ـ ايجاد مجتمع هاي بزرگ گلخانه اي و توليد انواع صيفي جات، قارچ صدفي، سبزيجات و 000)

4ـ احداث كشتارگاههاي صنعتي دام و طيور و صنايع جانبي (كنسروسازي)

5ـ احداث مجتمع هاي توليد مرغ و تخم مرغ و مرغِ مادر

6ـ پرورش ماهيان گرم آبي و سردآبي

7ـ احداث دامداري هاي صنعتي

8ـ ايجاد كارخانجات توليد كنسانتره و خشكبار ميوه جاتي نظير آلو، انجير،‌ بادام، كشمش، عناب

 

- اولويتهاي سرمايه گذاري در بخش خدمات و بازرگاني

 1ـ توليد فرش هاي نفيس دستباف

2ـ ايجاد ايرلاين (Air Line) خصوصي

3ـ تأسيس بيمارستانهاي مجهز تخصصي (مراكز پرتوپزشكي، راديولوژي، MRI)

4ـ تأسيس شركتهاي حمل و نقل و بازرگاني بين المللي (با توجه به گشايش دو مرز بين المللي رسمي در استان در ميل 73 و يزدان)

5ـ تأسيس شركتهاي معتبر در زمينه هاي  IT و فناوري اطلاعات باتوجه به اجرايي شدن طرح دولت الكترونيك

 

- اولويتهاي سرمايه گذاري در بخش گردشگري

 1ـ ايجاد مجتمع هاي توريستي در تفريحگاهها و نقاط خوش آب و هواي استان

2ـ ايجاد هتل و مهمانپذير در نقاط مختلف استان

3ـ ايجاد مجتمع هاي تفريحي ـ ورزشي

4ـ ايجاد آژانس هاي مسافرتي و توريستي و اخذ خطوط هوايي جهت مقاصد گردشگري بصورت چارتر

 منبع : پرتال رسمی شهرداری الکترونیکی شهر بیرجند