روزنامه خراسان - ویژه نامه خراسان جنوبی

؛مدير گروه فيزيك دانشگاه بيرجند:
؛رصد خانه دكتر مجتهدي پايان سال افتتاح مي شود
تاريخ انتشار 27/03/87 شماره سريال 17007


؛رصدخانه دكتر مجتهدي دانشگاه بيرجند، پس از اتمام عمليات ساختماني و بخشي از محوطه آن امسال به بهره برداري مي رسد.مدير گروه فيزيك دانشگاه بيرجند با بيان اين مطلب به خبرنگار خراسان گفت: در سال ١٣٧٧ پس از اعلام آمادگي براي اهداي يك دستگاه تلسكوپ ١٤ اينچ سلسترون توسط دكتر مشار به دانشگاه بيرجند، قراردادي بين ايشان و رئيس دانشگاه منعقد شد كه بر اساس آن دانشگاه بيرجند متعهد شد ساختمان مناسبي براي رصد خانه احداث كند تا پس از اتمام كار ساختماني، مشاراليه تلسكوپ را به گروه فيزيك اين دانشگاه اهدا كند.دكتر عباس عابدي افزود: تاكنون علاوه بر پيشرفت ٧٥ درصدي كار ساختماني رصد خانه، برق رساني به محل مورد نظر با صرف مبلغ ١٥٠ ميليون ريال از محل اعتبارات تخصيصي، توسط شركت برق منطقه انجام شده است. وي ادامه داد: براي اين منظور ابتدا طرح توجيهي رصد خانه دكتر مشار دانشگاه بيرجند تهيه و براي واحدهاي مربوطه در وزارت متبوع ارسال شد؛ سپس در سال ١٣٧٨ طرحي پژوهشي با عنوان: «مكان يابي»، احداث، تجهيز و راه اندازي رصد خانه با برآورد هزينه اي بالغ بر ٣٧٠ ميليون ريال تهيه و تقديم معاونت پژوهشي دانشگاه شد كه در همان سال به تصويب شوراي پژوهشي دانشگاه رسيد. مجري اين طرح خاطرنشان كرد: يك صد ميليون ريال در پايان سال ٨٦ از سوي وزارت متبوع براي ساخت رصدخانه اختصاص يافت.همچنين با استفاده از نقشه هاي توپوگرافي منطقه و با همكاري صميمانه مرحوم مهندس اميني، قله كوهي به ارتفاع ٢ هزار و ٦١٧ متر واقع در نزديكي روستاي كاهي كه علاوه بر بلندي (دومين ارتفاع منطقه بيرجند است)، نزديكي به جاده آسفالته و شبكه برق سراسري و مركز مخابراتي از ديگر مزاياي آن بود، براي اين منظور انتخاب شد.وي در خصوص اقداماتي كه تاكنون براي احداث ساختمان رصد خانه با همكاري ديگر ادارات منطقه صورت گرفته است، اظهار داشت: ابتدا سعي شد با استفاده از امكانات رايگاني كه از طريق فرمانداري بيرجند در اختيار داشتيم، جاده فرعي منتهي به رصدخانه احداث شود. در اين راستا با وجود همكاري صميمانه اداره كل راه و ترابري شهرستان بيرجند براي ارسال يك دستگاه بولدوزر در دو نوبت به محل رصد خانه، متأسفانه به علت سنگلاخ بودن ارتفاع مورد نظر، موفق به احداث جاده نشدند. وي اضافه كرد: به ناچار با عقد قراردادي به مبلغ ١٧ ميليون و ٥٠٠ هزار ريال با بخش خصوصي و پرداخت هزينه انتقال بولدوزر در مجموع به مبلغ ١٩ ميليون و ٥٠٠ هزار ريال، تا٢٠ آبان ١٣٧٩ كار بسترسازي جاده به پايان رسيد.به گفته مجري طرح، پس از انتخاب محل رصدخانه به موازات فعاليت هاي اجرايي آن، كار واگذاري زمين به دانشگاه پي گيري شد كه با وجود درخواست اوليه يك صد هكتار، تنها با واگذاري يك هكتار موافقت شد كه مراحل پاياني واگذاري در حال انجام است.وي تهيه نقشه مناسب براي رصدخانه را از ديگر اقدامات صورت گرفته در اين زمينه برشمرد و گفت: طرح تهيه شده از سوي بخش خصوصي پس از تأييد بخش هاي نجوم دانشگاه مشهد و شيراز مورد تصويب گروه فيزيك دانشگاه بيرجند قرار گرفت و از شركت مورد نظر تقاضاي تهيه نقشه شد كه نقشه اجرايي رصد خانه با هزينه حدود ٨ هزار ريال در پايان سال١٣٧٩ تهيه شد.مدير گروه فيزيك دانشگاه بيرجند تصريح كرد: در تابستان سال ١٣٨٠ كار تنظيم جاده به طور رايگان توسط جهاد سازندگي سربيشه انجام شد. سپس با تخصيص اعتبار ١٢٠ ميليون ريال از سوي وزارت متبوع، كلنگ زني پروژه انجام شد.وي ادامه داد: تا اواسط آذر ماه آن سال عمليات اجراي فونداسيون، با وجود شروع فصل سرما انجام شد. تا اين كه در سال ١٣٨١ با درخواست آقاي دكتر مشار، نام رصد خانه به رصد خانه دكتر مجتهدي دانشگاه بيرجند تغيير يافت.دكتر عباس عابدي با اشاره به اين كه در سال هاي ٨٢ و٨٣ به ترتيب مبالغ ٢٧٠ و ١٥٠ ميليون ريال براي ادامه اجراي پروژه از سوي وزارت علوم اختصاص يافت، اظهار داشت: در اين سال ها همچنين مبالغي از محل طرح پژوهشي مصوب از سوي معاونت پژوهشي دانشگاه دريافت و در اين زمينه هزينه شد.وي با بيان اين كه قير پاشي جاده اختصاصي رصدخانه نيز با همت مسئولان اداره راه و ترابري به صورت رايگان صورت گرفته است، خاطر نشان كرد: در بين سال هاي ٨٣ و ٨٤ از طرف كميته مكان يابي رصد خانه ملي ايران به مدت بيش از يك سال فرآيند پارامتر ديد (seeing) از آسمان رصد خانه دكتر مجتهدي دانشگاه بيرجند به عنوان يكي از چهار كانديد رصد خانه ملي صورت پذيرفت.به گفته وي در سال ١٣٨٦ پس از بازديد رئيس دانشگاه از چگونگي اجراي طرح، براي تسريع آن مبلغ ٣٠٠ ميليون ريال اختصاص يافت كه از اين رقم حدود ٦٠ ميليون ريال صرف ساخت گوه و پايه تلسكوپ دركارگاه اتومكانيك دانشگاه و خريد يك دستگاه فوتومتر SSP5A شد.همچنين مبلغي بالغ بر ١٨٠ ميليون ريال هم صرف ساخت راهرو و پلكان متصل كننده ساختمان رصد خانه به محل اتاق تلسكوپ و سكوي اتاق تلسكوپ و حفاظ اطراف آن و ساخت اتاق تلسكوپ با سقف باز شو به صورت پيش ساخته شده است.وي با اشاره به اين كه اتاق تلسكوپ در ٢٨ ارديبهشت سال ٨٧ به محل رصد خانه حمل و در مكان مربوطه نصب شده است، گفت: علاوه بر اعتبارات تخصيص يافته از سوي رياست دانشگاه بيرجند براي اين منظور، مبلغ ٢٠٠ ميليون ريال هم از سوي وزارت خانه متبوع اختصاص يافته است.مجري پروژه ساخت رصد خانه دكتر مجتهدي دانشگاه بيرجند، با اشاره به اين كه در حال حاضر گروه فيزيك دانشگاه بيرجند داراي ٣ عضو هيئت علمي و همچنين ٥ دانشجو با گرايش نجوم مي باشد، تصريح كرد: با افتتاح اين رصد خانه علاوه بر دانشجويان دانشگاه بيرجند، دانشجويان شرق كشور نيز مي توانند از رصد خانه دكتر مجتهدي استفاده كنند.

روزنامه خراسان - ویژه نامه خراسان جنوبی

پيشينه تاريخي و خصوصيات معماري قلعه و روستاي فورگ
تاريخ انتشار 25/03/87 شماره سريال 17005


روستاي فورگ از توابع بخش مركزي شهرستان درميان در فاصله ١٢ كيلومتري جنوب غرب شهر اسديه، مركز شهرستان و٦ كيلومتري شرق روستاي بزرگ و تاريخي درميان و٩٥ كيلومتري شرق بيرجند، مركز استان خراسان جنوبي واقع شده است.

پيشينه تاريخي و وجه تسميه
به استناد كتاب ديوان لامع، نوشته محمد رفيع بن عبد الكريم درمياني، ساخت اين بنا (قلعه فورگ) در سال ١١٦٠ ه.ق در زمان حكومت نادر شاه افشار به وسيله ميرزا بقاخان كه از طرف نادر شاه به عنوان حاكم منطقه تعيين شده بود، شروع شد و پس از وي توسط پسرش ميرزا رفيع خان به پايان رسيد. آن چه در منابع تاريخي به روستاي فورگ اشاره كرده اند، بيشتر مربوط به سفرنامه هايي است كه به دوران متاخر تعلق دارند. مهم ترين افرادي كه در سفرنامه هاي خود اشاراتي به روستاي فورگ دارند عبارت اند از: دكتر فوربز در سال١٨١٤ ميلادي، كلنل مك گرگر در سال ١٨٧٥ ونيز فرير، خانيكف وبلو. در سال ١٣١٢ ه.ق.
مولف كتاب عين الوقايع نيز از فورگ ديدن كرده وقلعه را به طور مختصر توصيف كرده است. در سال ١٣١٢ ه.ق مؤلف كتاب عين الوقايع از ناحيه درميان و قلعه فورگ ديدن كرده و آن را چنين توصيف كرده است: قلعه فورگ روي كوهي است كه با آجر پخته، ديوار و برج آن را به طور محكم ساخته اند و پايه بناي آن را سنگ چين كرده اند و دو شير حاژي در اطراف خود داشته با دو خاكريز كه قطر هر يك پنج ذرع است.

بافت تاريخي
روستاي فورگ علاوه بر داشتن قلعه تاريخي از بافت سنتي ارزشمندي نيز برخوردار است. اين بافت بر اساس شكل توپوگرافي زمين شكل گرفته و به صورت پلكاني در دامنه كوه احداث شده است. مصالح استفاده شده در شكل گيري اين بافت همان مصالحي است كه در منطقه به وفور يافت مي شود؛ يعني سنگ و خشت براي ديوارها وچوب در پوشش سقف. ساباط هاي متعدد و طولاني يكي از جذابيت هايي است كه بافت روستاي فورگ دارد. ساباط ها علاوه بر نقش امنيتي و هماهنگي با اقليم در استفاده بهينه از فضا نيز بسيار موثرند. روستاي فورگ پنج محله دارد كه قديمي ترين آن ها محله حوض سراوانان است كه در نزديكي قلعه قرار دارد. ساير محله ها به ترتيب قدمت عبارت اند از: سرده، مسجد بلال، پايين ده و چهكاب.
توصيف معماري
قلعه فورگ در جبهه شمالي روستاي فورگ و متصل به روستا به همراه بافت تاريخي روستا، مجموعه  اي همگون و جالب  توجه و بدون تغييرات عمده در بافت سنتي روستا را به وجود آورده است. وسعت قلعه حدود ٩ هزار و ٣٠٠ متر مربع و گستردگي آن از شرق به غرب است. ورودي اصلي قلعه در حصار شرقي آن قرار گرفته كه البته پايين ترين نقطه قلعه به شمار مي رود. به طور كلي در معماري قلعه سه بخش عمده مي  توان تشخيص داد:
١ - در بخش شرقي، دالان ورودي قلعه، برج هاي نگهباني، آب انبار و فضاهاي ديگري قابل مشاهده است كه به دليل درصد بالاي تخريب در آن ها امكان تشخيص نوع كاربري شان وجود ندارد.
٢ - قسمت دوم كه در مركز قلعه قرار دارد، در ارتفاع بالاتري نسبت به بخش اول قرار گرفته است. در اين قسمت نيز ريزش واحدهاي معماري و نيز تخريب زياد آن باعث شده نتوان به طور مستدل در خصوص نوع كاربري آن سخن گفت. در قسمت متصل به حصار شمالي قلعه آثار بيشتري از بقاياي معماري به صورت اتاق هاي متصل به هم به چشم مي خورد. در گوشه شمال شرق اين قسمت برجي وجود دارد كه بستر آن از خشت بنا شده و از لحاظ تزئينات جالب  توجه است. اين برج در ميان مردم روستا به برج كبوتر خانه شهرت دارد.
٣ - سومين بخش يا مهم ترين بخش قلعه در غربي ترين قسمت آن و در مرتفع ترين بخش قلعه قرار دارد. اين قسمت به وسيله دو برج و حصاري مستحكم و رفيع از بخش دوم جدا شده و وجود اين برج ها و حصارها نشان دهنده اهميت زياد اين بخش است. اين قسمت كه كهندژ قلعه محسوب مي شود، داراي فضاهاي دست  نخورده بيشتري نسبت به دو قسمت قبل است. وجود فضاهايي مانند هشتي ها، راهروهاي ارتباطي، اسطبل، محل ذخيره آذوقه، برج هاي نگهباني، نقب زيرزميني و فضاهايي با كاربري هاي ديگر از مهم ترين ويژگي هاي اين قسمت است.يكي از فضا هاي جالب كه در اين قسمت قرار دارد، نقبي است كه به خارج از قلعه به منظور برداشت آب، راه دارد. اين نقب كه مقداري از آن خاك برداري شده است، در بعضي قسمت ها ديوارها و سقف آن سنگ چين شده و بعضي قسمت ها نيز صخره هاي تراشيده شده باقي مانده است. در فواصل مختلف روزنه  هايي از سقف باز شده تا هم نور كافي براي ديدار داخل نقب تأمين شود و از طرف ديگر امكان تهويه هواي داخل نقب وجود داشته باشد. تا قسمت خاك برداري شده نقب ، تعداد ١١٥ پله شمارش شده و پس از آن نيز تا جايي كه امكان ادامه راه وجود دارد حدود ٥٠ متر مي باشد در انتهاي نقب يعني جايي كه به دليل انباشت خاك امكان ادامه مسير وجود ندارد، فضايي است در سمت چپ به صورت اتاقك چهار ضلعي به ابعاد حدود ٢*٢ متر كه درون آن چاهي وجود دارد كه البته اين چاه نيز اكنون انباشته از خاك است، اين اتاقك به وسيله آجر ساخته شده است. با توجه به قرار گرفتن قلعه روي محيطي ناهموار و با پستي و بلندي هاي زياد، طراح قلعه به جاي استفاده از نقشه  هايي از پيش مشخص شده و تغيير در ساختار كوه، نقشه قلعه را به تبعيت از وضع طبيعي موجود طراحي كرده است به همين دليل نقشه قلعه فاقد آن نظمي است كه معمولا در قلعه  هاي بياباني قابل مشاهده است.
روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

روزنامه خراسان - ویژه نامه خراسان جنوبی

؛ نگاهي به نمايشگاه اسماء الحسني
تاريخ انتشار 21/03/87 شماره سريال 17002


؛اول خرداد ماه ١٣٨٧ در حوزه هنري خراسان جنوبي شاهد افتتاح نمايشگاهي به عنوان اسماء الحسني بوديم كه آثار اين نمايشگاه منتخبي از آثار به نمايش درآمده در سومين نمايشگاه تايپوگرافي اسماء الحسني بود، كه از بيست و چهارم تا پنجم مهرماه ١٣٨٦ در خانه هنرمندان برپا شده بود.
گرافيك امروز جهان، با ورود به فضاهاي ديداري تازه، در دهه هاي اخير جهشي را آغاز كرده كه تايپوگرافي(typography) از ويژگي هاي بارز آن است.
بديهي ترين تعريف تايپوگرافي استفاده از حروف به مثابه مواد اصلي براي خلق اثر گرافيك است. خط در فرهنگ ايراني، همچون ساير هنر هاي اين سرزمين، متمايز است. جايگاه حروف و نوشته و خط در هنرهاي ديداري ايران به دوران كهن باز مي گردد. سابقه ديرين خط و خوشنويسي و استفاده از آن در سفال ، صنايع دستي، خطوط كهن قرآني و كار برد خط و حروف در معماري ايراني نمونه هايي درخشان از سنت نوشته فارسي واقبال آن در جامعه است.
تايپوگرافي به معناي كار خلاقه با حروف است. گرافيك ديزايني كه اساس آن حروف باشد ، تايپوگرافي است. طراحان گرافيك، آثار اين نمايشگاه را با ديدي نو و تازه به مفهوم اسماء الحسني خلق كرده بودند.تركيب بندي هاي جديد، ارتباط موفق فضاي نوشته و فضاي خالي صفحه، استفاده از خطوط سنتي در كنار خطوط مدرن و طراحي شده در اين نمايشگاه به صورت مشخص به چشم مي آمد. جزئيات پوستر ها به خوبي در كنار كليت آن ها چيدمان شده بود.
دربرخي پوستر ها هم از مفهوم كلمه استفاده شده بود كه با تصوير و تركيب بندي آن به طور مستقيم ارتباط داشت و اثري مفهومي را به وجود مي آورد.
اميد است اين نمايشگاه ديدي تازه و نو را در فضاي هنري شهرستان نسبت به مسئله تايپوگرافي و كار با حروف ايجاد كند. همچنين بايد تلاش و پشتكار مسئولان حوزه هنري بيرجند كه براي بالا رفتن سطح هنر اين شهرستان از هيچ كوششي دريغ نمي كنند، را ستود.به علاوه در كنار همه اين مسائل شايسته بود كه آثار حايز رتبه هاي برتر در نمايشگاه تهران در اين نمايشگاه نيز در معرض ديد علاقه مندان قرار مي گرفت و همچنين در كنار تمام آثار نام طراح و عنوان اثر نيز ذكر مي شد، تا مخاطب پس از آشنايي با نام طراحان بتواند ارتباط بهتري با اثر برقرار كند.به اميد تداوم اين گونه نمايشگاه ها، تا تايپوگرافي بتواند در نزد علاقه مندان به عنوان شاخه اي از هنر گرافيك جايگاه خود را پيدا كند.
                                                                    مهشيد رفيعي كارشناسي ارشد گرافيك

معرفی یک کتاب

پشت ویترین
تاريخ انتشار 21/03/87 شماره سريال 17002

؛نيچه براي معاصران
؛«نيچه شگفت ترين فيلسوفي است كه از زبان به شيواترين و هنرمندانه ترين وجه براي بيان انديشه هايش بهره مي برد.او فيلسوفي است كه گاه از توپ آتشبار براي يورش به بت هاي كهن سود مي برد و گاه در خرام كبوتروار انديشه هايش، سوداي دگرگوني جهان را دارد.گاه شاعر است، گاه تمثيل گو، گاه ضد شاعري كه شاعران را هجو مي كند و به واژه ها نيز چندان خوشبين نيست، زيرا همان واژه هايي كه صاعقه وار جهان را روشن مي كنند از نظر وي هر يك براي آزادي جان و انديشه، صرفا يك پيش داوري است نه چيزي ديگر» فريدريش ويلهم نيچه در سال ١٨٤٤ در آلمان به دنيا آمد و در كودكي و نوجواني شعر مي گفت. در شهر بازل سوئيس بسيار زود به مقام استادي رسيد و خيلي زود هم عطاي استادي را به لقايش بخشيد و به فلسفه ورزي روي آورد و در سال ١٩٠٠ درگذشت.
« نيچه براي معاصران» گزين گويه هايي به انتخاب « روديگرز فرانسكي» است كه ترجمه آن را علي عبد الهي مترجم بيرجندي بر عهده داشته است و در اين كتاب بعد از مقدمه مترجم، سخنان نيچه را در باب خود، شكل گيري نفس، بي فرهنگي مدرن، اخلاق و امر اخلاقي و... مي خوانيم.در مقدمه مترجم كه در ابتداي كتاب با عنوان اشاره مترجم به چشم مي خورد، آمده است«دفتر حاضر تلاشي است براي آشنايي بيشتر با نيچه استدلال گر» نه فقط نيچه «شاعروار» و «گزين گويه پرداز». اين كتاب را « روديگرز فرانسكي » يكي از نيچه شناسان بزرگ معاصر آلماني در دوازده پاره انتخاب و با طرح هايي از «لوئيزمورشتس» در سال ٢٠٠٣ در آلمان منتشر كرده است.مترجم كوشيده متن اصلي را بدون هيچ كم و كاستي، روان و قابل استفاده خواننده امروزي ترجمه كند و تا آن جا كه مي تواند براي پرهيز از ملال خواننده، از آوردن زيرنويس هاي متعدد و توضيحات ديگرخودداري كرده است.در اين جا به گزيده اي از سخنان نيچه كه در اين كتاب آمده است، اشاره مي كنيم.«هر جا مي روم نفسم در پي ام مي آيد. آرام ترين سخنان اند كه توفان به پا مي كنند. انديشه هايي كه با خرام كبوتران مي آيند، جهان را راه مي برند. بيشتر انسان ها گويي اتفاقي به دنيا آمده اند. هيچ ضرورت مبرم و والاتري در ايشان نيست. آنان چنين و چنان مي كنند، دست به اين و آن كار مي زنند اما قريحه شان ميان مايه است. قاعدتا نبايد بگذارند كسي در حالت عاشقي تصميمي مهم در مورد زندگي اش بگيرد.»چاپ اول اين كتاب را نشر مركز با ٣ هزار نسخه، ٧٩ صفحه و با قيمت ١٠٠٠ تومان منتشر كرده و در اختيار علاقه مندان به مطالعه آثار نيچه قرار داده است.

سربیشه

 

Sarbishe" the cold coppice."

                                                                                             *Amin Fouladi 

Sarbishe is another town in soth khorasan province that is both historical and industrial.rich stone mines in sarbishe has made it an industrial town.also we can visit historical places in this region which are well known in iran like Makhoonik village and Mood.

 

              

 

Makhoonic Inscriptions

Makhoonic inscriptions and designs have engraved on a vertical surface in 500 m. east of Makhoonic village in Sarbishah. So many designs has vanished the more ancient inscriptions there. The inscriptions have divided into 3 categories according to the way they created. 1-Those created by striking the rock, taking some of the surface and giving color differentiations to the designs. 2- Those created by fine scratches on the rock surface. Such designs are too small and elementary simple that the most ancient are the goat and a cedar designation. 3- Those engraved more carefully. They are not more than 1 to 2 mm. deep. Here, the most interesting designs are the inscriptions in Kufic calligraphy. The inscriptions also have divided into 4 groups considering the designations. The first group as the animal designs has consisted of some goats and probably a lion. The second group is plant designs including a cedar. Three cedar designs have founded among the inscriptions. The third group is the most interesting with Kufic calligraphy. Unfortunately, due to some other designations engraved on them, it is impossible to read the inscriptions. The other inscriptions are those written by some people dug on the Kufic inscriptions, which have continued so far. The fourth group is the signs and designations, which need complete sociological and archeological studies. Such designs are mostly squares filled with parallel and crossed lines. The true history of the designations is not clear since most of them has imitated several times. In Makhoonic inscriptions, the goat with the cedar is similar to that of the Lakh-e- Mazar inscription. Such designs are abundant on the potteries of prehistoric Era. The other symbols probably belong to the Islamic days

 

Chahardah Maesoom Great Mosque

The great Mosque called Chahardah Maesoom dates back to the time of Qajars located in Sarbisheh Motahhari street Shahid Rajaee alley next to Motahhari school.Its special architecture is clear in the columned nave with domed roofing and the veranda and the related brick columns with wooden roofing. The inner part of nave concludes also six tetragonal columns. Between each of the two columns, some spaces necessary for the domed roofing have created over the groin and the gables. It has registered under No. 3966 in the name of National Historical places

معرفی یک کتاب

پشت ویترین
تاريخ انتشار 07/03/87 شماره سريال 16993

كتاب ساعات و روايت عشق و مرگ
منظومه بلند «كتاب ساعات» ره آورد سفرهاي ريلكه به روسيه، ايتاليا و فرانسه است و «روايت عشق و مرگ» ثمره بازپروري سرگذشت يكي از اعقاب ريلكه در قالب منظومه اي حماسي و عشقي است.عنوان «كتاب ساعات» از كتاب هاي ساعت واپسين سال هاي قرون وسطي و كتاب هاي دعا گرفته شده است. اين كتاب سه بخش دارد؛ در بخش اول آن فرم و لحن كتاب دعا، در نيايش هاي يك كشيش روس تبلور مي يابد.دو بخش ديگر آن بازگو كننده تاثيرات ريلكه از ايتاليا و شهر پاريس است كه در آن ها در كنار اين نيايش ها تجربه كلان شهر و رودررو شدن ريلكه با هراس هايش، ديده مي شود.كتاب ساعات، به يقين گونه اي از كار شاعرانه ملهم از روح دوران است كه در قالب شعر احساسي مكاشفه اي و انديشمند از فلسفه نيچه و واكاوي اش در زندگي بسيار تاثير گرفته است.فرم اين كتاب با فراز و فرودها و تفاوت هايي كه در بند بند آن به چشم مي خورد، با ناپايداري و پويايي منطق زبان گفتار مطابقت دارد. زباني آهنگين و روان دارد. اين  هارموني در قافيه ها و جناس هاي متعدد نمود مي يابد، جناس هايي كه گاه صرفا براي هارمونيك كردن شعر آمده اند و هيچ ربطي به همديگر ندارند.«روايت عشق و مرگ» نيز كه از موفق ترين و مشهورترين آثار ريلكه است، منظومه حماسي و منثوري است كه پس از كتاب ساعات در اين دفتر گردآوري شده است.اين اثر داراي نثري شاعرانه است كه مرگي قهرمانانه را با تخيلات در هم مي آميزد.«كتاب ساعات و روايت عشق و مرگ» راينرماريا ريلكه را علي عبداللهي از نويسندگان و مترجمان بيرجندي ترجمه كرده است.اين كتاب كه تاكنون چند بار تجديد چاپ شده است ٢٠٩ صفحه دارد كه با يادداشت مترجم آغاز شده و او در آن پس از معرفي هر يك از آن ها در مورد نحوه ترجمه توضيحاتي داده است.«كتاب ساعات و روايت عشق و مرگ» توسط نشر مركز، با قيمت يك هزار و ٧٥٠ تومان منتشر شده و در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است.

                                                                                                                 * از ویژه نامه خراسان جنوبی -۷ خرداد ۸۷

 خوسف ؛ شهری به قدمت تاریخ ...

                          

                

 

خوسف یکی از شهر های فرهنگی -  تاریخی و حائز اهمیت در استان خراسان جنوبیست.این شهر در ادوار مختلف تاریخ مورد توجه اقوام و ساکنان بومی و غیر بومی بوده است.این شهر همچنین زادگاه بزرگانی چون مولانا ابن حسام خوسفی شاعر و عارف شیعه قرن 9 هجری قمری و نگارنده خاوران نامه نیز می باشد.

شهر خوسف از شمال به فردوس،از شرق به بخش مركزي بيرجند، از جنوب به نهبندان واز غرب به شهرستان طبس محدود مي شود. اين شهر داراي طول جغرافيايي 47-32 و ارتفاع 1300 متر از سطح دريا مي باشد.پيشينه تاريخي خوسف به دوران قبل از اسلام مي رسد، به خاطر موقعيت خاص طبيعي از قديمي ترين زمان به عنوان هسته اي از تجمع انساني در كوير خراسان بوده است وجود نگاشته هاي باستاني بر جاي مانده در كال جنگال واقع در دامنه هاي((رج)) دليل بر قدمت اين منطقه است.

از نظر تاريخي خوسف يکی از كهن ترين و قديمي ترين شهرهاي جنوب خراسان محسوب مي شود كه در منابع تاريخي ازآن با نامهاي خسف،خسب،خوسف ياد شده است. در كتاب نزهه القلوب حمدا... مستوفي از خوسف به عنوان معظمات بلاد قهستان ياد شده است.

وجود بافت قديمي با اثار تاريخي ارزشمند از ويژگي هاي شاخص اين شهر محسوب مي شود. اين بافت كه به لحاظ موقعيت طبيعي و واقع شدن بر روي هسته مقاوم، از زمين لرزه در امان مانده يكي ازسالمترين بافتهاي تاريخي به شمار مي رود.

 

سنگ نگاره هاي كال جنگال

مجموعه نگاره ها در طول دره اي به همين نام در رشته كوه باقران پراكنده اند. اين نگاره ها شامل تصاوير وكتيبه هاي مربوط به دوره اشكاني مي شوند. تصوير اول شامل تصوير نبرد يك مرد پارتي با يك شير است كه كمي كوچكتر از اندازه طبيعي ترسيم شده است. در بالاي اين تصوير كتيبه اي پهلوي در دو سطر ديده مي شود تصوير دوم تصوير سر يك مرد پارتي به حالت نيم رخ است در زير اين تصويرنيز كتيبه اي پهلوي در يك سطر نگاشته شده است مهمترين بخش كتيبه ها شامل هفت سطر كتيبه پهلوي است كه برروي دو تخته سنگ كه در كنار هم قرار دارند نگاشته شده اند. 

 

مسجد جامع خوسف

اين مسجد داراي سر در ورودي بلند با تاق جناغي وتزئينات رسمي بندي، صحن، شبستان زمستاني به نامهاي ملاعلي اكبر وحاج عبدالخالق، يك شبستان تابستاني وشبستانهاي مهتابي و خليلان است.

ورودي بنا و شبستانهاي مهتابي وخليلان در دوره هاي معاصر باسازي شده اند. در جريان مرمت شبستان مسجد به بقايا وآثار مربوط به دو دوره مختلف برخورد گرديد.اين بنا مربوط به قرون اوليه اسلامي (قرن 2و3 ﻫ. ق) مي باشد.

 

 

آرامگاه ابن حسام خوسفي

اين بنا از نظر معماري داراي پلان چليپايي شكل و پوشش عرقچين با گنبد كلاه فرنگي مي باشد در سه طرف بنا سه طاق نما با قوس جناغي وجود داردوداخل طاق نماها پنجره هاي مشبك آجري جريان هوا را به داخل مقبره امكان پذير مي سازد از تزئينات اين بنا تزئينات رسمي بندي در گوشه ها، كتيبه موجود دور تادور پايه پوشش گنبدي، طرح هاي چليپايي پنجره هاي مشبك است، ورودي به داخل مقبره از سمت جنوب آن مي باشد. زمان احداث بنا دوره صفويه است كه در دوره قاجار تغييراتي در آن داده شده است.

 

خانه علوي(خوسف)

 از ويژگي هاي معماري اين بنا مي توان به سردر ورودي، هشتي، دهليز، حياط، ايوان، شاه نشين،مطبخ سه دري اشاره نمود.راهروها و دالانهاي ارتباطي موجود بمنظور ارتباط اوضاع اقتصادي اجتماعيوجغرافيايي منطقه با شرايط مذكور تعبيه شده است. از جمله تزئينات اين بنا مي توان به رسمي بنديهاي ورودي و هشتي تزئينات ايوان تزئينات اطاق شاه نشين اشاره نمود كه نشاندهنده ذوق و سليقه معمار بنا است تاريخ ساخت اين بنا به دوره صفويه برمي گردد.

 

خانه مالكي(خوسف)

تاريخ ساخت بنا 1250 تا 1260 ﻫ. ق مي باشداين بنا در بافت قديم خوسف واقع شده است از عناصر معماري اين بنا مي توان به دهليز حياط ايوان شاه نشين، و اتاق هاي متعدد دور تادور حياط اشاره نمود.

مهمترين تزئينات اين بنا نقوش اسليمي وگل گياه برسطح تويزه ها وپوشش شاه نشين مي باشد.اين بنا با شماره 3443 در فهرست آثار ملي كشور جاي گرفت.

 

قلعه(خوسف)

پلان اين بنا چهار ضلعي بوده ودر چهار برج در چهار گوشه آن ايجاد گرديده است. درب اصلي ورودي در ضلع غربي قرار داشته و برخوردار از فضاهاي داخلي متنوع بوده است كه اكنون آثار آن بدليل حوادث طبيعي و انساني از بين رفته است.

 

اين بنا در زمان فرمانداري كاظم خان همزمان با حكومت نادر شاه پايه گذاري شده ودر دوره هاي بعدي گسترش يافته است.

 

بافت تاريخي روستاي خور

بافت تاريخي روستاي خور متاثر از شرايط اقليمي و جغرافيايي محيط خود مي باشد. خانه هاي گلي، پوشش گنبدي، حياط مركزي، بادگيرها،اطاق هاي دور تا درو حياط، هشتي ها و دهليز ها، ديوارهاي قطور حوض و باغچه وسط حياط، بصورت هماهنگ و يكنواخت از ويژگي هاي معماري خانه هاي روستايي خور مي باشد كه مطابق با اقليمي منطقه بوجود آمده است. در بافت خور بناهايي همچون قلعه،آب انبارمسجد،حسينيه، حمام و خانه هاي قديمي وجود دارد كه اكثرا متعلق به دوره صفويه است.

 

مدرسه ابن حسام

اين بنا از عناصر معماري ايران از قبيل سردر ورودي، دالان حياط واتاق هاي دور حياط تشكيل شده است ورودي بنا با طاق كليل مي باشد.نماي حاشيه خيابان مدرسه قاب بندي آجري و قاب هاي آجري اطراف پنجره ها مي باشد نماي داخلي حياط نيز داراي قابهاي آجري است تاريخ ساخت اين بنا بر اساس لوح موجود در سردر بنا 1260 ﻫ.ق است.

اين بنا به دستور ملاعلي اكبر خوسفي و با هزينه فردي به نام آقا محمد خان بنا شده است. اين بنا در دوران پهلوي دچار تغييراتي شده است.

                                                  امین فولادی

 

 

خوسف به قدمت تاریخ

Khousf- as old as history.                        *AMIN FOULADI

 

Khousf is one of the significiant and cultural-historical towns in Soth Khorasan province that along the historical periods has attracted the attention of native and non native inhabtants.the town  is also the hometown of some greatmen such as Ebne hissam-e- Khousfi the poet and mystic who lived in eighth and ninth centuries of Lunar Hijria.(the writer of Khavaran-name,a great Persian literary work)

 From geographical point of view, it is located at longtitude 32.44.this town is at the height of 1300 meters from the sea levels.This town history backs to the pre-Islam era.Beacaus of its impressive natural situation,khousf has been the centeral core of human population,in the desert of khorasan.Remained ancient writings in Kal Jangal in the foot of

Rej mountain,would be an important reason for this regions age.histioricaly Khousf is one of the oldest town in South Khorasan province that is called Khosb khosf and khousf in the historical sources.Hamd-o-llah-e-Mostofi referd to it as one of the greatest area of Ghohestan region in Nizhat-ol-gholub.

Here we mentioned to some of  important cultural-historical places in this county:

 

Alavi House

            Some of its architectural specifications are the top of the door, octagonal room, corridor, yard, veranda, royal seat, kitchen and the triplex door. The corridors have made to connect the rooms considering the social, economical and geographical conditions of the region. Some of its decorations are those of the entrance, octagonal room, veranda and royal seat which indicate the talent used in the architecture. The construction dates back to the time of Safavides Registered under No. 3472 in the name of National Historical places

           

Ark-e-Abbas Khan-e-Shaibani

The pavilion is located 60 km. southwest of Birjand-Isfahan road in a village called Mazhan. The pavilion is an interesting architectural monument in Birjand Township. As a whole the Complexion has consisted of the garden, the main building and some annexed rooms for the servants and the workers. It has consisted of the private and general parts. The private space was a residential place for Abbas Khan and the general space a residential for his son Ebrahim Khan. The under ground of the main building was the living place for the servants and the workers. In the frontier next to the entrance toward Mazhan village there are some rooms for keeping the horses and the animals. Now the building has some destroyed and the garden has vanished for, nobody is residing there. Constructed at the time of Qajars, It has a private ownership and has registered under No. 5138 in the name of National Historical places

 

Ebn-e-Hesam-e-Khoosfi tomb

 Mohammad son of Hesam son of Mohammad was a capable poet living in Khoosf in 9th century. He was a farmer and a follower of Shiite. His tomb is located on a rocky hill adjacent to the Shahrood river in north of Khoosf. The tomb architecturally has a cruciform plan with skullcap roofing and a pavilion dome. There are some semi-arches in the three sides of the tomb with gables, in which, there are reticular brick-windows that makes flowing of the air through the tomb possible. The decorations are formal works in the corners as well as the scriptures round the base with domed roofing and the cruciform reticular windows. The entrance to the tomb is opening to the South. The tomb has constructed at the time of Safavides. However, there have been some changes in it in the days of Qajars. This tomb has registered under No. 2059 in the name of National Historical places

 

Ebne Hessam School

 Ebne Hessam School located in Khoosf has some Iranian architectural specifications such as entrance top of the door, corridor, yard and the rooms  The entrance has consisted of a Kalil arch. The outwards appearance of the school is brick framed works and the brick frames of the windows. The inward appearance is brick frame works too. According to the slate on the top of the door, the building has constructed in 1290 A.H. ordered by Mullah Ali Akbar, expensed by a man called Agha Mohammad Khan. There have been some changes in it at the time of Pahlavies.It has registered under No. 4446 in the name of National Historical places

 

 

Gholam Reza Beik-e-Nakhaee house

Nakhaee house is located in Khoor a village in Khoosf Township 85 km. west of Birjand. The building has an inward style consisted of the entrance top of the door, corridor, yard, veranda, different rooms round the yard, kitchen, royal seat and vents. Top of the door has Iranian architectural specialties like Kalil arch, Khajeh neshin, wooden doors with spiked ornamentals and knocks for men and women. Veranda and the surrounding rooms are some higher than the yard. Down the veranda there is the cruciform royal seat with Kalil roofing. It has totally five vents (Wind traps). Three vents are in the royal seat. One of them is in the northeast and the other in southeast frontier rooms. Of the most important architectural specialties are the vents, the thick walls, the high roofing, the small windows and the openings preventing the hot weather entering the rooms as well as the low leveled yard in relation to the alley and the surrounding vicinities. The ornamentals are the spikes of the door, eaves and the plaster works round the mantles, the brick coping all around the yard worked vertically and horizontally. It has a private ownership constructed at the time of Qajars. The house has registered under No. 3685 in the name of National historical places.

           

           

Gol village mosque

 The mosque is located in Gol village, 30 km. southeast of Khoosf. It consists of a high entrance top of the door, a corridor, a columned nave, a yard, a shallow Qanat and two verandas. Regarding the architecture and the decorations, the entrance is the most important and valuable part of the building. It has too many plaster ornamental works with Islamic designs. The nave has four tetragonal columns in 13 meters diameter and nine domes. In the two sides; in the south-west and Northeast of the yard, there are two verandas with great arches. This building has a stone scripture in which the date 1191 A.H. has engraved . It has registered under No. 9303 to the name of National Historical places

 

Khoor Fortress

This fortress is adjacent to the Khoor village 85 Km. West of Birjand in Birjand Tabas road. Most of the fortress has destroyed and the remains are a two story tetragonal tower, some parts of the fence and the walls. Researches on the fortress show that it had probably a tetragonal plan with a central yard. This adobe fortress has destructed by the residents. They have taken the soil for making new adobes or adding to the cultivable lands. Because of the destructions, the recognition of the plan as well as the architecture style is not possible. However, the scattered fragments of the blue and white potteries prevalent at the time of Safavides are apparent in that area. It has registered under No. 3467 to the name of National Historical places.

.